АЙБЫНЫН АСЫРДЫ

~ Сiз айтпасаңыз да сойдауылдай-сойдауылдай үш қарақшы күзетiп, кешеден берi қасымнан қарға адым ажырамады. Ол,
жарайды — сырт жерде, бөгде елде жүргенде жарасымды. Нөкерiн ерткен ханшадай, айбынымды асырды. Ә.Ыб.

АЙБЫНЫН АСЫРДЫ Read More

АЙБАТ САЛЫСТЫРДЫ

Бір-біріне сынай, міней қарады; бір-біріНің дәтін, күш-қуатын шамалады. ~ «Шүлдіреген шақша бас неменің құтырғанын-ай»,— деп Дүйімқара тістенеді. Екі арғымақ аңдысып тұр. Екі батыр айбат салыстырады. Ә.Кек. ~ Қырындамай тұрып, ажар салыстырып, айбат салыстырып, қылық салыстырып алмай тұрып олар да қауышпайды. Ә.Кек.

АЙБАТ САЛЫСТЫРДЫ Read More

АЙБЫНЫНАН ЫҚТЫ

Сұсынан, қаһарынан жасқанды. ~ Қазіргі Күреңбай күні кешеге шейін Нұртайдың айбынынан ығып, әмірін бұлжытпай орындай беретін Күреңбай сияқты емес. С.Ом.~ Не десеңдер де, өздерің біліңдер. Бәріңнің де естіп-көрген жерлеріңдегі екі үлкен сулы дарияның көк шалғынын ар жағындағы шеркестер мен ноғайлар, бер жағындағы башқұрт, қазақ, түрікпендер ақ патшаның айбынынан ықпаса, бір уыс қалмаққа бір күн жайлатар ма, — деді ІІІерін Дөндіктің елшісі. Ә.Кек.~ Қазіргі Күреңбай күні кешеге шейін Нұртайдың айбынынан ығып, әмірін бұлжытпай орындай беретін Күреңбай сияқты емес. Иесінің бұйдалы тайлағындай елпең қағатын көнбіс сипатынан белкүллі айнып, жаңа бір қайсар мінез тапқандай. К.Қаз.

АЙБЫНЫНАН ЫҚТЫ Read More

АЙБАТ ТАНЫТТЫ

Зәрін шашып, зіл тастады, азуын көрсетті. ~ Жайшылықта іш тартып, арқадан қағып жүретін жаны ізгі деген ұлықтардың өзі сырт айналып дөң айбат танытуды шығарды. C.Ақт. ~ Күреңбай түсін суытып, бар ашу-ызасын қабағына жинап, кенет өзгерте қалды. Жан боп жаралғалы көзге шалынбаған бір айбат танытып, қатал сипатқа ауысты. С.Ом. ~ Әйелдің бүкіл бітімі, жан дүниесі, тіптен киімінің әр түймесіне дейін әділетсіздікке деген айбатын айқын танытатын сияқты. Б.Мом. ~ Оны жiбермес бұрын алдымен айбат танытып, Гүлжанға телефон соқтырды. Ә.Ыб.

АЙБАТ ТАНЫТТЫ Read More

АЙҒА БАТА ЖАСАДЫҢ (ҚЫЛДЫҢ) БА?!

Не бітірдің, не тындырдың, керек кезінде неге бір әрекет жасамадың д.м. ~ Ол енді Жамалдың жағасынан ала түсті: –
Қортық неме. Не деп көкіп тұрсың? Қасым келді дейсің бе? Қатыны мен баласын алып қашқанда сен айға бата жасап
отырдың ба?! Ж.Шәк. ~ Тұмсыққа жейтіндігін бұрын да сезуші едім. – Ондай әулиелігің болса бетінен ала түспей айға бата
қып жүрдің бе? Ғ.Біл. ~ Ақбала. Адасып жүріп айға бата қылғандай, аяқсыз жүріп кез келгеніңді мен қайтейін (Құшағынан
босанады.) Біз десең, бұрын көрмеп пе ең! М.Әу.

АЙҒА БАТА ЖАСАДЫҢ (ҚЫЛДЫҢ) БА?! Read More

АЙБАТ ТӨКТІ

Қаһарына мінді. ~ Айғыз-айғыз, бүртік-бүртік жарақат басқан беті быржия қатпарланып, күн күйдіріп, жел қақан
қоңыр өңі суық ызбар шашып, дүниеде жоқ, ерекше тұрпат, каһарлы мақлұқат кейіпке түсксн. Күліп емес,
айбат төге арылдап тұрғандай. М.Мағ.

АЙБАТ ТӨКТІ Read More

АЙБАТ ШАҚЫРДЫ

Ашуға мінді, зілденді. ~ Орынды тілегі орындалмай, өтініші аяққа басылып орыс әскерлерінің қырдағы ойраны үдеп бара
жатқан соң ол да айбат шақырып, қайратқа мініп қауырт қимылға кірісті. C.Ақт. ~ Дандай жалт бұрылып, аузы аңқиды. «Әй, сәбікі, таста андағыны, – деді лезде айбат шақырып, – Мойныңды үзіп алам, күшік!» Н.Дәу. ~ Бейнебір алып үйлердің
арасына мың арыстан, жүз жолбарыс жатып алып, құйрықтарымен жер сабалап, айбат шақырып, ақырып–бақырып
жатқандай… М.Қаб. ~ Нағашысы Нияз серіні көрмейсің бе? … Кезең-кезеңде, керек жерінде беріктік бекінісіне айналмаса бұл Нияз сері, Нияз палуан, Нияз батыр бола ма! Торғын да мұның бойына қайрат құяр ма еді! Жылар, жыламас, бірақ оның да айбат шақырарлық ғажап мінездері бар. К.Қаз.

АЙБАТ ШАҚЫРДЫ Read More

АЙБАТ ШАШТЫ

Қаһарланды, ашуға мінді. ~ Тымық ауаны ызалы айбат шашқан арсыл-гүрсілге толтырып, қар бората алысып, төңірегін ақ түтек топырға айналдырды. М.Мағ. ~ Маған қарап, қарға тұяқ жұдырығын түйіп, бірдеме деп кіжінген тәрізді болады. Терезеден о да бізге айбат шашқан болады. С.Сей. ~ Нарғазы да дүниенің бәрін ұмытып, даудың қызығына түскен. Екі білегін түрініп, берсең де бересің, бермесең де бересің дегендей кейіп танытады. Әдемі қара мұртының әрбір түгі едірейіп айбат шашып тұрғандай. К.Қаз. ~ Келер мезетте сойдақ-сойдақ, сап-сары, қарыс сүйем қос-қос азулы жеміт аузын арандай ашқан да, шырылдай дір қаққан дəрменсіз баланы бел ортадан қаржи тістеген; басын кегжитіп, езуінен айбат шаша гүр етіп, бүктеле бұрылған да, киіз есікті серпе ашып, сыртқа бір-ақ қарғыған. М.Мағ. ~ Екi қолын сәл көтере, ажарынан айбат шаша Нұрмира жебедей суырылды. — Бүгiн мен жолға дайындаламын, оны-пұнымды реттеймiн.

АЙБАТ ШАШТЫ Read More

АЙБАТ ШЕКТІ

Сұс көрсетті; қаһарына мінді; ашу шақырды. ~ Кейде, найзағай ойнай бастағанда, үйге тығылып, киізге оранып, артын
күтеді. Кейде керісінше, далаға шығып, қылышын жалаңдатып, аспанға айбат шегеді. М.Мағ. ~ … «өлдім!» деп шыңғырған
дауыстан шошып оянсам, көрдей қараңғы үйдің ішінде, қамыс арасында қорсылдап айбат шеккен қырдың қабаны сияқты
біреудің күрілдеген былапыт сөзді ашулы даусы естіледі, шамасы, әкемнің даусына ұқсайды… С.Мұқ. ~ Олардың қолындағы
көк сүңгі тек маңғұлдарға ғана емес, барша жарық жалғанға түгел айбат шеккендей. Ә.Кек.~ Тыртиған салынды сайтан
құйрығын бұлғаңдатып, қайың безінен жасалған арыстан жалды, есек құлақ маска аузын ырсиған айбат шекті. Қ.Ысқ.

АЙБАТ ШЕКТІ Read More